Yaratıcı Olmak

Prof. Dr. İsmet Barutcugil

Günümüzün organizasyonları karşılaştıkları sorunlara özgün ve hızlı çözümler bulmak zorundadırlar. Hızlı değişim ve acımasız küresel rekabet her sorunun yeni ve yaratıcı yaklaşımlarla çözülmesini gerektirmektedir. Farklılık yaratamayan; yeni ürünler, süreçler, kaynaklar, sistemler geliştiremeyen organizasyonlar rekabetçi güçlerini kısa sürede kaybetmektedirler. Bu nedenle, bugünün organizasyonları geçmiş dönemlerde hiç olmadığı kadar yaratıcı düşünen insanlara ihtiyaç duyuyorlar.

Yaratıcı insan özgün düşünen, ilginç ve yararlı fikirler ortaya koyan, ele aldığı soruna başkalarından farklı açılardan bakabilen insandır. Alışılagelmiş düşünce kalıplarından ve çevrenin sınırlayıcı baskılarından kurtulmayı başarabilmiş insandır.

Bir insanın yaratıcılığını engelleyen çoğu duygusal nitelikli çeşitli etkenler bulunmaktadır. Bunlardan bazıları; önyargılar, başarısızlık korkusu, gülünç olma endişesi, güvensizlik, şaşkınlık, kıskançlık, aşırı isteklilik ya da isteksizlik, olumsuz zihinsel tutum, kayıtsızlık, kendini beğenme, uyumlu olma endişesi, bağımlılık duygusu ve otoriteye aşırı güvenmedir. Bütün bunlar, insanları kalıplaşmış düşünce alışkanlıkları içinde tutmakta, sonuçta çözümsüzlüğe ya da en azından sıradan çözümlere götürmektedir.

Yaratıcılık, doğuştan gelen bir yetkinlikten çok, sonradan, zaman içinde kazanılan ve uygun bir ortamda geliştirilen bir düşünme ve davranış biçimidir. Bu tarz düşünme ve davranma yetkinliğini geliştirmek ve modern iş dünyasının aranan bir profesyonel çalışanı olmak isteyen kişilerin bilmesi ve beceri geliştirmesi gereken bazı önemli konular var.

Modern ve yenilikçi organizasyonlarda etkinliği olan yaratıcı insanlar içgüdülerine güvenerek ve bağımsız düşünme alışkanlığını koruyarak kararlar alırlar. Bu nedenle, yeni ve farklı konuları gündeme getirmekten korkmayın. Önsezilerinizi ve yaratıcı hayal gücünüzü çekinmeden kullanın. Başkalarının henüz fark etmediği sorunları keşfedin. Sorunları ve çözüm yollarını seçmede kendinizi özgür hissedin, özgürce düşünmek ve davranmaktan çekinmeyin.

Yaratıcı insanlar işlerini anlamlı ve önemli görürler ve işlerine duygusal olarak gönül bağıyla bağlanırlar. İşlerini keyifli ve mücadele gerektiren bir uğraş olarak görürler. İşinize önem ve anlam kazandırmak elinizdedir. İşinizi nasıl gördüğünüz ve kendinizi nasıl adadığınız bu konuda sizin vereceğiniz karara ve göstereceğiniz kararlılığa bağlıdır.

Yaratıcılığı destekleyen önemli bir kişisel özellik de güven duygusu ve açık iletişimdir. Yaratıcı olmak istiyorsanız, kendinize güven duymanız, insanlara güvenle yaklaşmanız ve açıklık ve dürüstlüğü kendinize çalışma ilkesi edinmeniz gerekir.

Yaratıcı insanlar, düşünmeye ve yeni fikirler üretmeye zaman ayırırlar. Zaman yönetimi konusunda ustalık kazanın, günlük olağan işlerinizi zamanında bitirin, uzatmayın, ertelemeyin. Fikirler üzerinde düşünmeye, yaratıcı çözümler üretmeye olabildiğince çok zaman yaratın.
Yaratıcı insanlar çalışırken eğlenirler. İşlerini oyun gibi görürler. Siz de işinizi keyifli bir eğlence olarak görün. Çalışmanıza uygun ölçüde espri katın. Espri yeteneği yaratıcılıkla paralel giden bir özelliktir.

Yaratıcı insanlar başkalarından olabildiğince çok fikir desteği alırlar. Yeni fikirlere açık ve önyargısız yaklaşırlar. Fikir çatışmalarından kaçınmazlar ve bunları yeni fikirler için uyarıcılar veya tetikleyiciler olarak görürler. Çalışma ortamlarınızda iş arkadaşlarınızla, yöneticilerinizle fikir tartışmalarından kaçınmayın, tartışmalara hoşgörülü yaklaşın, insanlarla değil fikirlerle uğraşın. Yaratıcı insanlar fikirlerle ilgilenirler, olaylara, nedenlerine ve insanlara odaklanarak zamanlarını ve enerjilerini boşa harcamazlar.

Yaratıcı insanların bir diğer özelliği de risk almaya açık olmalarıdır. Sonuçları belirsiz ve riskli de olsa kararlarınızı ve uygulamalarınızı cesaretle sürdürün. Hataları ve başarısızlıkları tekrarlanmaması ve bedelinin çok yüksek olmaması kaydıyla hoşgörü ve anlayışla karşılayın. Bunları vazgeçme, geri dönme nedeni olarak değil, sürekli iyileştirme yolunda alınmış dersler olarak görün.

Yakın geleceğin iş insanları, planlanmayan, hatta tahmin dahi edilmeyen durumlarla sıklıkla karşılaşacaklardır. Teknik, ekonomik, sosyal, yasal ve benzeri alanlarda köklü değişiklikler peş peşe gelecektir. Çoğu önemli sonuçlar doğurabilecek bu tür değişikliklerden olumsuz etkilenmemek, hatta onları fırsatlara dönüştürebilmek için hem çok hızlı hem de çok farklı çözümlere ihtiyaç duyulacaktır. Gelecekte var olabilmek ve öne çıkabilmek için değişimlere uyum sağlamak (hatta değişimleri başlatmak) ve sürekli farklılıklar yaratmak kaçınılmaz olacaktır. Bütün bu nedenlerle, yaratıcı insanlar günümüzün ve geleceğin organizasyonlarında kritik önemi olan vazgeçilmez elemanları olacaklardır.