Yenilikçi Olmak, Yenilik Yapmak

Prof. Dr. İsmet Barutçugil

Yenilik, hayatımıza anlam ve değer katan yeni bir bilginin edinilmesi ile başlayan, bu bilginin kullanılmasıyla devam eden ve düşünce ve davranışlarımızın değişmesiyle sonuçlanan bir süreç olarak görülebilir. Yeni bir fikrin, düşüncenin veya tutumun hayatımızı değiştirmesi söz konusu olabileceği gibi yeni bir arkadaş, bir yer, bir uğraş hatta bazen yeni bir giysi ya da yemek bile hayatımızda önemli bir değişikliğe neden olabilir. İş yaşamında organizasyonlar yeni ürünlerin, teknolojilerin, süreçlerin, yeni kaynakların ve pazarların arayışı içinde yaşamlarını sürdürürler. Bir insanın da sürekli olarak kendisi için yeni fırsatlar, yeni gelişme olanakları ve yeni değerler arayışı içinde olması ve bunun için çaba göstermesi beklenir.

Bazı insanlar için bu çaba anlamlı ve önemlidir. Arayışlarını hırslı ve iddialı bir şekilde sürdürürler. Bazı insanlar için yenilik, özellikle aranmayan ancak kendiliğinden gerçekleştiğinde kolay kabullenilen bir süreçtir. Buna karşın, bazı insanlar yeniliği ve yenilenmeyi istemezler, hatta direnç gösterirler ve yeniliği engellemeye çalışırlar. Bu nedenle, organizasyonlarda ve genel anlamda toplumda yeniliği isteyenlerle istemeyenler arasında açık ya da gizli bir çatışma sürüp gider. Bazen bu çatışma bir insanın kendi içinde de yaşanır, insanın yeniliği isteyen yanı ile istemeyen yanı arasında bir mücadele yaşanır.

İnsanın tutucu yanı, var olan değerlerine ve özelliklerine çoğu kez alışkanlıklar nedeniyle sahip çıkmak ister. Bu özellikler ve değerler ona huzur, güven vermekte, rahatlık sağlamaktadır. Böyle bir insan, alışkanlıklarının öğrenme ve gelişmenin önünde ciddi bir engel oluşturduğunu görememektedir. Öğrenmek, değişmek ve gelişmek istememektedir. Ancak, bu düşünce ve davranışının bir süre sonra kendisine çok pahalıya mal olduğunu görecek, sahip olduklarının çoğunu kaybettikten ve iş işten geçtikten sonra yenilik arayışlarına başlayacaktır.

Yenilikçi insan, öğrenme merak ve heyecanı ile gelişmeleri ve değişimleri yakından izler. Fırsatları ve tehlikeleri önceden görebilir ve gerekli hazırlıkları zamanında yapabilir. Hayatına anlam kazandıracak ve kendisini daha değerli kılacak yeni bilgilerin arayışı içindedir. Öğrenme ve gelişmesine olanak verecek ortamları, kişileri ve kaynakları arar ve bulur.

21. yüzyıl, bilgi birikiminin hemen her yıl ikiye katlandığı çok hızlı bir değişim çağıdır. Bu çağda güncel kalabilmek, geçerliliğini yitirmemek önemli bir sorundur. İnsanı kişisel ve profesyonel ilişkilerinde zorlayan bir yaşam gerçeğidir. Bu durumda ve böyle bir dönemde yenilikçi olmamanın ve yenilenmeye direnmenin akılcı bir nedeni olamaz.

Yenilikçi olmanın belki de ilk koşulu eskiyi kolay unutmak ve acı duymadan bırakmasını bilmektir. Eğer, tarihçi değilseniz ya da bir süre sonra anılarınızı yazmak gibi bir düşünceniz yoksa eski bilgilerinizin sizin için bugün ya da yarın hiçbir yararı olmadığını ve olmayacağını bilmelisiniz. Çoğu alışkanlıklarınız sizi geçmişte güçlü ve etkili kılmış ya da size güven ve mutluluk da vermiş olabilir. Ancak, bütün bunları bugünün gerçekleri ve geleceğin gerekleri açısından gözden geçirmeli ve yeniden değerlendirmelisiniz.

Hayatınızda yeni bir sayfa açmak, bir şeye yeniden başlamak, her gün yeni bir kapının açıldığını düşünmek, her sabah yeni bir dünyaya uyandığınızı bilerek güne başlamak ve o günün yaşamınızın bundan sonraki kısmının ilk günü olduğunun farkında olmak size çok farklı duygular verecektir. Bunlar; içinizi aydınlatan, sizi rahatlatan, güç veren olumlu duygulardır. Bu duygular, bir taraftan yaşamdan aldığınız zevki, iş tatminini artıracak diğer taraftan da çalışma performansınızı ve sonuç alma başarınızı yükseltecektir.

 Yeni uğraşlar edinin. Günlük yaşamınızdaki sıradan, tekrarlanan uğraşların dışına çıkın. Size belki zor ama ilginç gelen yeni alanlarda denemeler yapın. Başarısız olma endişesi taşımadan yenilikleri deneyin. Hiç yemediğiniz yemekleri yiyin, değişik lezzetleri tadın. Tanımadığınız ancak tanışmak istediğiniz insanları arayın, bulun, onlarla tanışın, konuşun. Gitmediğiniz yerlere gidin. Bilmediğiniz semtlerde, şehirlerde, ülkelerde dolaşın. İlgi alanınız dışında olduğunu düşündüğünüz konuların dışında kitaplar okuyun, konuşmaları dinleyin. Beş duyunuzu, hatta altıncı duyunuzu yenilikleri algılamak üzere programlayın. Yeni şeyler görün, tadın, koklayın, dokunun, işitin ve hissedin.

Yenilikçi olmak ve kendini yenilemek size güç ve güven verecek, önünüze yeni kapılar açacaktır. Sahip olduklarınızla yetinmeyi ve eskilerle avunmayı bırakın. Önceki kuşağın yönlendirmelerine ve koşullandırmalarına direnin. Çizilen sınırları, konulan kuralları sorgulayın ve değiştirin. Benim yaşımdaki insanların yaşamınızı biçimlendirmesine izin vermeyin J. Bugününüzü kurtarın ve kendi geleceğinizi hazırlayın. Unutmayın, siz çok farklı bir dünyanın ve farklı bir zamanın insanlarısınız.