Kültürler Arası İletişim Becerileri

 

Prof. Dr. İsmet Barutcugil

 

   Çok kültürlü bir dünyada yaşıyoruz. Ulaşımın ve iletişimin kolaylaşması, artan uluslararası ilişkiler, ülkeler arası yakınlaşmalar ve insan gücü hareketleri giderek daha yoğun bir biçimde farklı kültürlerin insanlarını bir araya getirmektedir.

 

Bu durum, aralarında din, dil, ırk, sosyo-ekonomik yaşam düzeyi ve kültür farklılıkları bulunan insanların birbirini anlamasına ve birlikte etkili bir şekilde çalışmasına ilişkin sorunlar yaratmaktadır. Bu sorunların azaltılması, özel bir çaba gösterilmesini ve bazı yeni becerilerin geliştirmesini gerektirmektedir. Bu becerilerin başında da şüphesiz kültürler arası iletişim gelmektedir. Kültürler arası iletişimin kaçınılmaz olduğu global bir köyde yaşadığımızın bilincinde olmak ve bu yaşamı huzurlu ve güvenli bir şekilde sürdürmek için yeni beceriler geliştirmek zorundayız. Etkili iletişimin yanı sıra; müzakere, çatışma yönetimi, ekip çalışması becerileri ve duygusal zeka yetkinlikleri de geliştirmek zorunda olduğumuz diğer beceriler arasında sayılabilir.

 

İnternet'in birbirine bağladığı ya da birkaç saatlik ekonomik uçuşlarda buluşturduğu “ayrı kültürlerin insanları” artık kaçınılmaz olarak diyalog kurmak, birbirlerini anlamak ve anlaşmak durumundadır. Hiçbir ulus, sosyal grup veya kültür, kendini bir diğerinden soyutlayamamaktadır. Açık olmak ve bir arada yaşamak zorundadır. Bu nedenle, herkes her an için farklı insanlarla bir araya gelmeye ve birlikte çalışmaya hazırlıklı olmalıdır.

 

   Yakın bir geçmişe kadar yalnızca misyonerlerin, uluslararası iş yapan şirketlerin yöneticilerinin, gazetecilerin ve bazı politikacıların tarafları olduğunu düşündüğümüz kültürler arası iletişim olgusu bugün hemen herkesi ilgilendirmektedir.

 

   Etnik gruplar, farklı inanışlar, cinsiyetler ve kuşaklar arasındaki iletişim sorunlarını da kültürel farklılıkların sonuçları olarak görmek mümkündür. Eğer kültürler arası iletişi becerileri geliştirilemezse taraflar arasında anlayış ve anlaşma olmayacak, önyargılar, stereotiplemeler, etiketlendirmeler, ayrımcılık ve çatışmalar kaçınılmaz olacaktır.

 

   Kültürler arası iletişim becerilerini geliştirmek için bazı öneriler ortaya konulabilir. Bu öneriler, şüphesiz, etkili iletişimi güvenceye alacak bir plan veya strateji değildir. Ancak, uygulandıklarında potansiyel sorunları azaltacaktır. İletişimin uygulama ile geliştirilen bir sanat olduğunu akıldan çıkarmamak gerekir. Gelecekte daha güvenli, huzurlu ve başarılı bir iş yaşamı isteyen özellikle genç okuyuculara önerilerim şunlar olacaktır:

 

*      Destekleyici iletişim davranışları geliştirin, empatik dinlemeyi, geribildirim alıp vermeyi öğrenin. Samimi, açık, dürüst ve karşı tarafı cesaretlendirici iletişimi öğrenin.

*      İletişim becerileri konusunda kendinizi değerlendirin, zayıf yönlerinizi, önyargılarınızı ve iletişim tarzınızı gözden geçirin.

*      Genelleştirme ve stereotipleme iletişimde tembelliğe kaçmaktır. Bu tuzaklardan kurtulun ve karşınızdakinin bireysel özelliklerini keşfedin.

*      Farklılığa duyarlılığınızı artırın, değer verin, saygı duyun. Farklılıkları eleştirmeyin, yargılamayın, alaya almayın.

*      İletişim kurduğunuz farklı kültürün insanlarıyla sözlü ya da sözlü olmayan ortak kodları paylaşın, yeni ortak dil ve davranış geliştirin

*      Başlardaki zayıf iletişime ve belirsizliğe hoşgörüyle yaklaşın. Dikkatli geribildirim alıp vermeler sırasında düzeltme, uyumlaştırma ve geliştirmeler yapın.

*      Yabancı diller öğrenin, olabildiğince seyahat edin ve farklı kültürlerin insanlarıyla bir araya gelme fırsatlarını değerlendirin.

 

21. yüzyıl insanından beklenen; kimilerinde görülen ve xenophobia olarak isimlendirilen yabancılarla temas korkusunu tanımadan, başkalarını üstün ya da aşağı görmeden onlarla birlikte karşılıklı anlayış, saygı ve güvene dayalı bir yaşama kültürü geliştirmektir.

 

İbarutcugil@rcbadoor.com