İmajı Etkileyen Tutum ve Davranışlar
İsmet Barutçugil
İş yaşamında bir insanın imajını olumlu yönde destekleyebilecek bazı tutum ve davranışlar bulunmaktadır. Kişisel imaj üzerindeki etkisi, içinde bulunulan ortama ve zamana göre değişebilen bu tutum ve davranışların neler olduğunu ve nasıl ortaya konulması gerektiğini bilmek gerekir. Bunları bildikten sonra, geliştirilmesine ve sergilenmesine ilişkin son kararı içinde bulunduğunuz duruma göre siz vereceksiniz:
İnsanlarla
ilişkilerinizde anlayışlı ve esnek olun:
İnsanlarla birlikte yaşıyor ve çalışıyorsunuz. Ancak, zaman zaman bazı kişiler
değişik nedenlerle sizinle bir araya gelmek veya çalışmak istemezler. Koşullar,
üst yöneticiler ya da müşteriler engeller çıkarabilirler. Bu durumda, anlayışlı
ve esnek olun. İnsanları size bağımlı tutmaya çalışmayın. Bazı gelişmeler
karşısında fikir değiştirmelerine karşı anlayışlı olun.
Övgü ve takdiri
yerinde kullanın:
Yapmacık övgüler inandırıcı olmaz, beklediğiniz etkinin tam tersini yaratır.
Ancak bir iş becerisini, yeteneği ya da başarıyı övmek ilişkinizin çekiciliğini
arttırır. Becerikli ve akıllı olarak nitelendirdiğiniz bir kişinin bir
ustalığından yararlanmışsanız, ona bunu açıkça söyleyin ve teşekkür edin.
Arkadaşlar,
dostlar edinin:
İnsanlarla her zaman aşırı samimi, içli-dışlı olmaya gerek yoktur. Ancak,
ilişkilerinizi korumak istediğiniz tüm insanları zaman zaman aramak, nasıl
olduklarını sormak, biraz sohbet etmek doğru bir davranış olacaktır. Yeni dost
ve arkadaşlar edinmek için değişik fırsatları değerlendirmelisiniz. Bu arada,
güçlü dostlukların oluşması için beklemesini öğrenmeli, sabırlı olmayı da
bilmelisiniz.
Kendinizi disiplin
altına alın:
Çekirdekten yetişmiş, gerçek iş insanları ile böyle olduklarını düşünenler
arasında büyük fark vardır. Gerçek iş insanlarının çok temel bir özelliği iş
disiplinine sahip olmalarıdır. Kendini disiplin altına alamayanlar ise
genellikle alt yönetim basamaklarında çaresizlik içinde bocalarlar ve
gelişemezler. İş disiplinine sahip olmayan yöneticilerin hemen hepsinin
algılamaları ve yönelimleri zayıftır. Kendilerine ve karşılarındakine saygılı
davranamazlar ve çoğu zaman ne istediklerini bilmezler. İşlerini ileri görüşle
ve kararlılıkla yoluna koyup sürdüremezler.
Yol gösterici
olun, güven verin:
Yol gösterenler ve güven duygusu aşılayanlar, etkili bir iş ilişkisi oluşturup
yönlendirebilirler. Yol göstericilik, güvenilen ve saygı duyulan uzman bir kişi
olarak önerilerde bulunmak anlamı taşır. Bazen, kişisel duyguların paylaşılması
da önerilen fikirlerin karşıdakine güven vermesini ve yararlı olmasını
kolaylaştırır.
Sır saklamasını
bilin:
Ağzı sıkı olmak önemli bir özelliktir. Çoğu insan kendisine söylenen, aslında
gizli olması gereken bilgileri dinledikten sonra bunu başkalarına aktarmaktan
gizli bir zevk alır. Ancak, dedikoduların veya asılsız haberlerin yayılması çoğu
insanı rahatsız eder. Güveni kötüye kullanıp size saklamanız için söylenen bir
sözü başkalarına aktarırsanız sonuçta üzülen yine siz olursunuz. Bir dostunuzu
kaybetmenin yanı sıra herkesin gözünde de güvenilirliğinizi kaybedersiniz.
Birinin sadakatinin veya kişisel çıkarlarının sınırlarını çizmişseniz ve bunları
biliyorsanız, bunlara ilişkin gizliliklerin zamanla sınırlı olmadığını da
bilmelisiniz.
Mizah duygunuzu
asla kaybetmeyin:
Sağduyulu olmak, bir anlamda kendisi ile ve tüm insanlarla barışık olmaktır.
Sağduyuya ve espri anlayışına sahip olma özelliği, insanın kendisine ya da bir
olay karşısında uygun olduğunda karşısındakine gülebilme becerisinde ortaya
çıkar. Bir olaya yaklaşımınızla mizah anlayışınızı ortaya çıkarırsanız büyük
olasılıkla, karşınızdakini de görüşlerinize ortak ederek gerilimi giderir,
kendinizi daha etkili bir konuma getirirsiniz. Güzel bir espri etkisi uzun süren
izlenimler yaratabilir.
Kendinizi bilin,
yaptığınızın bilincinde olun:
Çalışanların özel yaşamlarında ve işlerinde izleyecekleri bir takım ilkelere
sahip olmaları doğaldır ve gereklidir. Ancak çoğu kez, ilkeler uğruna işler ya
da ilişkiler tehlikeye atılır. İlkeler, bazen bencilliği örtmeye veya kendini
kandırmaya yarayan etkileyici sözcük olur, bazen de işin gerektirdiği rolleri
yapmak için öne çıkarılırlar. Ancak, işin gerektirdiği rolleri yapmak ile
kendini ve karşıdakini aldatmaya kalkmak arasında büyük fark vardır. Kimseyi
aldatmaya kalkmayın, kendiniz olun. Yeteneklerinizi ortaya çıkaracak rolleri
oynayın. Rollerde açıklarınız olduğunda da bunları kişisel niteliklerinizle
kapatın.
Her zaman mükemmel olmaya özenmeyin: Herkesin bir kusuru olabilir. İş yaşamında ortaya çıkan kusur hataya dönüşür. Hatalar ve acemiliklerden ders alınmalı ve aynı hatalar tekrarlanmamalıdır. Eğer bir kişi mükemmellik iddiası ile yerine getiremeyeceği sözler veriyorsa, en küçük hatasında zayıflık ve güçsüzlük imajı bırakacaktır. İş insanı imajını korumak isteyen bir kişinin iş yaşamı dışındaki ilgilerini, uğraşlarını, duygularını ve heyecanlarını iş ortamına yansıtmaması gerekir. Bunun en etkili çözümü de işleri ayrıntılı bir şekilde planlayarak ve programlayarak bir iş disiplini içinde yapmaktır.